Wat houdt het Circulair Materialenplan (CMP) in?

Veel nationale regels voor afval en grondstoffen vinden hun oorsprong in Europese wet- en regelgeving en beleidskaders, zoals de Europese Kaderrichtlijn afvalstoffen, de EU-verordening kritieke grondstoffen en het EU-actieplan voor de circulaire economie.

Het Circulair Materialenplan (CMP) is sinds 30 december 2025 in werking getreden. Het CMP biedt kaders waar vergunningverleners en toezichthouders rekening mee moeten houden in het verlenen van een vergunning voor afval. Een belangrijk onderdeel daarvan is het scheiden en gescheiden houden van afvalstromen die bij bedrijven ontstaan, zodat hergebruik en recycling wordt bevorderd en verbranding wordt beperkt. Het gescheiden inzamelen van materialen is cruciaal voor een circulaire economie: hoe schoner de afvalstroom, hoe beter de kwaliteit van recycling en hergebruik.

Waarom is gescheiden houden belangrijk?

Het scheiden van afval helpt om grondstoffen terug te winnen en de kringloop te sluiten. Door al op bedrijfsniveau afvalstromen te scheiden, blijft materiaal zuiver en is het beter geschikt voor recycling. Dit is veiliger en beter voor het milieu dan restafval dat slechts verbrand kan worden. Daarnaast zijn de verwerkingskosten van gescheiden stromen goedkoper, al vraagt het vaak wel om een extra investering met betrekking tot inzameling en transport.

Voor wie is deze informatie relevant?

Deze regels zijn vooral bedoeld voor:

Bedrijven, organisaties en instellingen – zij moeten weten welke afvalstromen gescheiden moeten worden ingezameld voor recycling.
Overheden zoals gemeenten – zij toetsen en handhaven de regels.
Afvalinzamelaars en –verwerkers – zij moeten diensten leveren die voldoen aan de wet- en regelgeving.

Wet- en regelgeving: belangrijke kernpunten

Bron- en nascheiding

Het uitgangspunt is bronscheiding: afval wordt op de plek waar het ontstaat direct gescheiden gehouden. Dit levert schonere materiaalstromen op en verhoogt de kwaliteit van recycling. Nascheiding (het achteraf scheiden van gemengd afval) kan in enkele gevallen een alternatief zijn, maar heeft beperkingen omdat veel fracties dan vervuild raken. Daarnaast brengt dit vaak hoge kosten met zich mee.

Welke afvalstromen moeten gescheiden worden gehouden?

1. Altijd gescheiden houden

Sommige afvalstromen moet een bedrijf altijd gescheiden houden, ongeacht hoeveelheid of frequentie. Denk aan:

Gevaarlijk afval
Batterijen en accu’s
Elektrische en elektronische apparatuur
Metalen, asfalt, gips en andere specifieke stromen

In tabel 1 van het CMP vind je een overzicht van afval dat altijd gescheiden moeten worden ingezameld.

2. Afhankelijk van hoeveelheid en bedrijfsoppervlakte

Voor andere afvalsoorten hangt de verplichting af van:

De totale hoeveelheid afval die per week ontstaat
De beschikbare bedrijfsruimte (oppervlakte van de locatie)

Voor veel evenementen is het gescheiden inzamelen van glas, bio afval (en daarmee vergelijkbaar biologisch afbreekbaar bedrijfsafval (gft afval, swill)) en papier & karton verplicht. In tabel 2 van het CMP vind je een overzicht van af al dat ingezameld moeten als deze incidenteel vrijkomen. In (semi-)openbare ruimtes, waar vooral publiek afval weggooit, geldt de verplichte bron-scheiding vaak niet. Dit geldt ook voor evenementen die in de openbare ruimte worden georganiseerd.

Vergunningverlening, toezicht en handhaving

Wie controleert of organisatoren zich aan de regels houden? De gemeente is verantwoordelijk voor de vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Zij kunnen de milieutaken waarvoor ze verantwoordelijk zijn, laten uitvoeren door een omgevingsdienst. Hoe dit in de praktijk werkt is daarom per gemeente verschillend.

Van afval naar grondstof: zo schrijf je een grondstoffenplan voor je evenement

In een circulaire economie bestaat 'afval' niet. Het zijn simpelweg ‘grondstoffen’ die wachten op een nieuw leven. Voor evenementenorganisatoren betekent dit een fundamentele verschuiving in het denkproces: we kijken niet meer naar wat we weggooien, maar naar wat we inkopen en hoe we die materialen behouden in de keten.

Een goed grondstoffenplan is de blauwdruk voor deze transitie. In dit artikel leggen we uit hoe je stap voor stap van een lineair naar een circulair systeem beweegt.

De basis van elk plan rust op deze drie pijlers Reduce, Reuse en Recycle.

Reduce & Reuse: De beste manier om afval te beheren, is door het niet te laten ontstaan. Vervang wegwerpartikelen door herbruikbare alternatieven (zoals hardcups).
Recycle: Voor materialen die onvermijdelijk zijn, streef je naar hoogwaardige recycling. Dit kan alleen als de stromen zuiver blijven, er mag dan geen ander afval in dezelfde bak terecht komen.
Draagvlak: Een circulair plan werkt alleen als het hele team meedoet. Het is geen 'vinkje' voor de duurzaamheidsmanager, maar een gezamenlijke missie van productie tot horeca.

Gouden tip: Pak elke editie één of twee grote stromen aan (bijv. papier en karton of glas). Succes smaakt naar meer; vijf halfbakken projecten leiden alleen maar tot frustratie.

8 stappen voor een effectief Grondstoffenplan

Een succesvol plan volgt de cyclus van voorbereiding naar uitvoering en evaluatie.

1. De grondstoffencoördinator

Wijs één persoon aan die de kar trekt. Deze coördinator:

Bepaalt de doelstellingen en deelt deze met het team.
Heeft direct inzicht in de inkoop (want daar begint het afvalprobleem).
Faciliteert de ketensamenwerking tussen leveranciers, inzamelaars, schoonmaakploegen en je productieteam.

2. Inventarisatie: Wat komt er binnen?

Breng nauwkeurig in kaart welke materialen de locatie binnen opkomen. Alles wat je inkoopt, verlaat de locatie ook weer. Door vooraf te weten wat er binnenkomt, kun je voorspellen welke stromen er vrijkomen en waar de kansen voor reductie liggen.

Afval scheiden in publieksgebied werkt zelden in de praktijk. De oplossing? Houd de regie zelf in handen. Richt je proces zo in dat afval backstage door het personeel wordt gescheiden. Door te werken met retoursystemen voor bekers en innamepunten voor herbruikbaar servies, zorg je dat er aan de voorkant nauwelijks afval ontstaat.

3. Voorkom afval: 7R-strategie

Pas de 7R-strategie toe om afval te elimineren voordat het ontstaat. Door kritisch naar je inkoop te kijken, bespaar je niet alleen grondstoffen, maar vaak ook kosten.

Stel jezelf bij elk onderdeel de volgende vragen:

Refuse & rethink: Zijn items als confetti, ballonnen en giveaways echt nodig, of kun je het programma volledig digitaal delen?
Reduce: Kun je het materiaalgebruik beperken door kritisch te kijken naar wat essentieel is voor de beleving?
Reuse & repair: Is een circulair retoursysteem niet allen voor bekers maar ook voor maaltijdverpakkingen haalbaar? Kun je kapot meubilair repareren of bestaand decoratiemateriaal slim restylen voor een tweede leven?
Recycle: Is het materiaal dat overblijft aan het einde van de rit weer hoogwaardig te recyclen tot een nieuw product?

7R-model

4. Het bakkenplan

Op basis van de inventarisatie bepaal je welke inzamelmiddelen nodig zijn.

Welke stromen scheiden we (bijv. glas, papier, bio, rest)?
Welk formaat bakken is nodig op welke plek?
Zorg dat de 'achterkant' (de grote containers) matcht met de 'voorkant' (de prullenbakken op het veld).

5. Operationele afstemming

Maak harde afspraken met de professionele schoonmaakpartij, de Green Teams en de afvalinzamelaar. Zorg dat iedereen dezelfde taal spreekt. Als de inzamelaar gescheiden afval alsnog op één hoop gooit, is je hele plan voor niets geweest.

6. Eenduidige communicatie

Verwarring is de grootste vijand van afvalscheiding.

Signage: Gebruik de standaard pictogrammen van Rijkswaterstaat (RWS). Dit is herkenbaar voor bezoekers.
Doelgroepen: Communiceer je plan helder naar je eigen team, de crew, de leveranciers en de bezoekers.

7. Aansturing & controle

Tijdens het evenement (opbouw, show én afbouw) moet er gecontroleerd worden of de keten gesloten blijft. Staan de bakken op de juiste plek? Wordt er goed gescheiden? Stuur direct bij waar nodig.

8. Evaluatie: meten is weten

Na afloop van het evenement is het tijd voor de cijfers. Zonder data kun je volgend jaar niet verbeteren. Sluit de cirkel door na het evenement de hele keten — van schoonmaak tot inzamelaar — aan tafel te vragen voor een kritische terugblik. Vraag de exacte gewichten en weegbonnen op bij je afvalverwerker om te controleren of je doelstellingen zijn behaald. Deze data vormen het fundament om je inkoop- en scheidingsmethode voor de volgende editie aan te scherpen.

Informatie en praktische tips

Heb je vragen over welke materiaalstromen je tijdens jouw evenement gescheiden kunt inzamelen? Raadpleeg dan de afvalwijzer.

Op de website van VANG Buitenshuis vind je diverse praktische hulpmiddelen, zoals duidelijke pictogrammen voor afvalscheiding, een poster-toolbox, een afvalbakken-kieswijzer en een verbindend beeldmerk die helpen bij heldere en effectieve communicatie op locatie.

Wil je meer weten over de regelgeving met betrekking tot plastic bekers, kijk dan op deze website van Rijkswaterstaat.

Afval Goed Geregeld zorgt voor kosteloze inzameling van gescheiden plastic, drankenkartons en glas bij bedrijven en scholen. Alle organisaties in Nederland met verpakkingsafval dat lijkt op huishoudelijk verpakkingsafval, kunnen zich op deze website aanmelden voor het kosteloos inzamelen van dat afval.

Over VANG

Rijkswaterstaat zet met het programma Van Afval Naar Grondstof Buitenshuis in op halvering van het aandeel restafval in verschillende sectoren, waaronder evenementen. Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met VANG Buitenshuis.

Circulair Materialenplan: nieuwe regels voor afvalscheiding op evenementen

Wat houdt het Circulair Materialenplan (CMP) in?

Waarom is gescheiden houden belangrijk?

Voor wie is deze informatie relevant?