‘Meten is Weten’: Inzicht in bezoekersreizen

Geschreven door Laura van de Voort

Credits: Rogier Boogaard (ITGWO)

In de evenementensector biedt de reis van de bezoeker de grootste kans voor verduurzaming.  Bij de meeste festivals is bezoekersmobiliteit verantwoordelijk voor 60% tot 80% van de totale CO2-voetafdruk van een festival (bron: monitoring Green Deal Circular Festivals).

Onder het motto 'Meten is Weten' organiseerde het programma Slimmer Reizen Festivals op 13 april 2026 een kennissessie over het monitoren van deze reizen. Want betere mobiliteit begint bij één essentieel punt: inzicht.

In dit artikel delen we de belangrijkste lessen en praktische handvatten uit deze kennissessie.

Waarom meten cruciaal is

Het verzamelen van data over hoe bezoekers reizen is niet alleen belangrijk voor duurzaamheid. Het biedt concrete voordelen voor de gehele organisatie:

  • Als je betere keuzes wilt maken: Gebruik data voor je locatiekeuze en ticketing, zodat je precies weet hoeveel bussen er écht nodig zijn.

  • Als je je partners scherper wilt aansturen: Voorkom verrassingen door vervoerders exact te briefen over de verwachte piekmomenten.

  • Als je een vlotter vergunningstraject wilt: Onderbouw je aanvragen en rapportages met feiten, zodat de gemeente direct ziet dat je in control bent.

  • Als je wilt weten of je maatregelen scoren: Meet direct of die extra trein of prijsaanpassing ook echt zorgt voor een andere keuze van je bezoeker.

Handige bronnen


Wat meet je precies?

De belangrijkste indicatoren die samen het beeld van de bezoekersreis vormen:

  1. Modal Split: De procentuele verdeling van bezoekers over verschillende vervoermiddelen (auto, OV, fiets, etc.) en brandstoftypen.

  2. Herkomst en afstand: Waar komen bezoekers vandaan en hoeveel kilometers leggen ze af?

  3. Bezettingsgraad: Hoeveel mensen zitten gemiddeld in een auto of bus? De bezettingsgraad voor festivals is meestal 2 tot 3 personen per auto. Je kan het aantal mensen per auto gaan onderzoeken of met dit gemiddelde aantal gaan rekenen.

Op basis van deze data kun je vervolgens ook de emissies (CO2, stikstof (NOx) en fijnstof) als gevolg van het bezoekersverkeer berekenen. Hiervoor kun je gebruik maken van online tools zoals Milieubarometer (non profit) of Julie's Bicycle (gratis) of je maakt de berekening zelf door de emissiefactoren te raadplegen via emissiefactoren.nl.

Voorbeeld Modelsplit

Handige bronnen

Databronnen en methodes

Er is niet één bron die alles vertelt; de kracht zit in de combinatie:

  • Bezoekersenquêtes: Rijk aan context (vraag niet alleen hoe mensen reizen, maar ook waarom), maar gevoelig voor 'steekproef-bias'.

  • Ticketing- en boekingsdata: Postcodes geven een zeer nauwkeurig beeld van de herkomstgebieden.

  • Operationele data: Cijfers van parkeerscans, tellingen van pendelbussen en data van vervoerspartners.

Tip: Begin al vroeg in het proces. Gebruik ticketingdata voor het event om de planning te sturen, voer tellingen uit tijdens de dagen zelf, en stuur de enquête direct na het evenement uit voor de hoogste respons.


Belangrijk hulpmiddel: De standaard enquête

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft een gestandaardiseerde bezoekersreis-enquête ontwikkeld. Het gebruik van deze standaard maakt het makkelijker om resultaten tussen verschillende evenementen en jaren te vergelijken.

  • Voor wie: Festivals, dagattracties en sportevenementen.

  • Taal: Beschikbaar in Nederlands en Engels.

  • Aanvragen: Stuur een e-mail naar duurzamepersonenmobiliteit@minienw.nl en geef aan voor welk type evenement en in welke taal je de template wilt ontvangen.

De belangrijkste vragen die je in een enquête kan stellen zijn vind je hier.


Handige bronnen


Wanneer verzamel je data?

Monitoring is geen eenmalige actie achteraf, maar een doorlopend proces.

  • Vóór het evenement (voorspelling): Gebruik data uit de ticketverkoop (postcodes) om vroegtijdig in te schatten waar de vervoersdruk komt te liggen. Dit stelt je in staat om je pendelbuscapaciteit of parkeeraanbod tijdig bij te sturen.

  • Tijdens het evenement (monitoring): Verzamel real-time data via parkeerscans, tellingen bij de fietsenstalling of in- en uitstappers bij de bussen. Dit helpt bij crowd management en directe bijsturing op de dag zelf.

  • Na het evenement (evaluatie): Stuur direct (bij voorkeur de volgende ochtend) de bezoekersenquête uit. De reiservaring zit dan nog vers in het geheugen, wat zorgt voor de meest betrouwbare antwoorden en een hogere respons.


Handige bronnen


Van data naar inzicht: Het 'waarom' achter de cijfers

Cijfers vertellen je wat er gebeurt, maar inzicht vertelt je waarom. Om de data echt te begrijpen, moet je de verschillende bronnen met elkaar samenbrengen:

  • Verrijk harde data met context: Een telling laat zien dat de pendelbus halfleeg was, maar de enquête legt uit dat mensen de loopafstand vanaf de bushalte te groot vonden.

  • Trendanalyse: Vergelijk de resultaten met voorgaande jaren. Zie je een verschuiving in de modal split? Dan kun je bepalen of je beleid (bijvoorbeeld het duurder maken van parkeertickets) daadwerkelijk effect heeft gehad.

  • Herkomst-analyse: Door postcodes op een kaart te plotten, zie je in één oogopslag waar de 'witte vlekken' in het OV-netwerk zitten. Dit zijn de gebieden waar je in de toekomst gericht kunt inzetten op alternatief vervoer of deelfietsen.

CO2 cascade grafiek (scenario tool voor CO2e doelstellingen en de maatregelen)

Handige bronnen



Van data naar actie: de uitvoering

Ruwe data is slechts het startpunt. Om tot actie over te gaan, moet je ze analyseren en presenteren:

  • Deel je succes: Vertaal inzichten naar een sterk verhaal voor je organisatie, je publiek en je partners. Laat zien wat het oplevert!

  • Stuur op gedrag: Gebruik slimme nudges en incentives om je bezoekers die gewenste duw in de juiste (duurzame) richting te geven.

  • Schakel op naar actie: Zet data om in daden. Introduceer gerichte interventies of nieuwe vervoersopties die de reis écht veranderen.


Handige bronnen

Over Slimmer Reizen Festivals

Met Slimmer Reizen Festivals krijgen festivalorganisatoren ondersteuning van de Rijksoverheid, Lab Vlieland, Haskoning en Buro Nuvo om hun mobiliteit te verduurzamen. Het programma helpt de vrijetijdssector duurzaam bereikbaar te worden, zodat bezoekers comfortabel kunnen reizen en de CO₂-uitstoot afneemt. Dit draagt bij aan het behalen van de landelijke klimaatdoelstellingen. Na succesvolle projecten bij o.a. Into The Great Wide Open, Wilde Weide, Wildeburg en Mysteryland, is de samenwerking dit jaar uitgebreid met ESNS, DGTL, Komm Schon Alter, De Zon, Vestrock, Best Kept Secret, Wonderfeel, Mystic Garden, Dockyard, Dekmantel, Vunzige Deuntjes en SONA. De opgedane kennis en inzichten worden actief gedeeld met de hele vrijetijdssector. Blijf op de hoogte via LinkedIn en Whatsapp.  

Laura van de Voort
Volgende

Circulair Materialenplan: nieuwe regels voor afvalscheiding op evenementen